Maja Manojlović Dobrijević i Tiki Boyler – da li su računari neophodni u studijskom radu – “Digital Boyler” studio

0

Maja Manojlović Dobrijević je svestrana umjetnica, koja za sebe kaže da dejstvuje na nekoliko muzičkih frontova, kao solo pjevač, vokalni pedagog u svom pjevačkom ateljeu MaMa VOX, kompozitor za djecu, studijski muzičar. Završila je Muzičku Akademiju u klasi primadone Radmile Smiljanić, ali ne krije i svoje afinitete prema pop/rok muzici.

Kada je klasična muzika i klasično pjevanje u pitanju, radila je u Narodnom pozorištu Republike Srpske nekoliko predstava, kao glumica i pjevač. Pored studentskih predstava, predstavama u NPRS „Učene žene“, beogradskog režisera Stevana Bodrože, opera „Safikada“, opereta „Orfej u podzemlju“ u režiji Gorana Damjanca, Maja je pokazala raskošan pjevački i glumački talenat. Dobitnica je i nekoliko nagrada na međunarodnim takmičenjima solo pjevača, kao i priznanja kao umjetnik za poseban doprinos. U Digital Boyler studiju radi na mnogim projektima kao studijski muzičar, sarađujući sa lokalnim, ali i regionalnim muzičarima. Učestovala je na nekoliko muzičkih festivala, od kojih posebno izdvaja DemoFest u Banjaluci 2008. godine (nastup sa bendom Grof  Đuraz) i Exit u Novom Sadu 2013. godine (na kojem je nastupala sa bendom AlexAndria na Fusion stage-u). Pored aktivnog bavljenja pjevanjem Maja je svoje znanje i senzibilitet prenosila na svoje učenike, kroz rad u svom pjevačkom ateljeu MaMa VOX. Kroz ovih skoro 10 godina bavljenjem vokalnom pedagogijom Maja je radila sa preko 230 pjevača/učenika.

Slika 03

Ninoslav Dobrijević – Tiki je rođen 1977. godine u Prijedoru. Osnovno i srednje obrazovanje je završio u Sanskom Mostu, a 1999. godine završava Vojnu Akademiju u Beogradu – smjer Elektronsko Izviđanje i Protivelektronska Dejstva. Po završetku školovanja radi u Komandi vazduhoplovstva VRS u Banjaluci. Paralelno sa tim kao spoljni saradnik učestvuje u poslovima tehničke realizacije najvećeg regionalnog festivala demo bendova – DemoFest, a 2010. godine počinje da radi kao šef tehnike u banjalučkom DemoFest Klubu. Od 2011. godine radi kao freelance inženjer zvuka – ton majstor i muzički producent.

Muzikom počinje da se bavi 1993. godine. Devedesetih je, kao bass gitarista, član mnogobrojnih rock cover bendova, prvo u rodnom Sanskom Mostu, potom u Beogradu, a na posljetku u Banjaluci. Početkom 2000-tih dio je uspješnog fusion cover benda So What? sa kojim ostvaruje saradnju sa nekoliko afirmisanih regionalnih muzičara. Paralelno sa radom u bendu počinje interesovanje za tehničku realzaciju koncerata i sve češće se nalazi za miks pultom pri realizaciji koncerata bendova širom regiona. U poslednjih deset godina skoro da ne postoji ime na ExYu rock sceni sa kojim nije sarađivao kao ton majstor (nabrajanje bi predugo trajalo). Sa banjalučkim bendovima Sopot i Tanker je u poslednjih godina realizovao više od 150 koncerata u preko 10 evropskih zemalja. Kao ton majstor je radio na skoro svim značajnijim festivalima u regionu. Poseban segment djelovanja se odnosi na period od 2007. godine pa do danas, kada osniva sopstveni muzički studio pod nazivom Digital Boyler. U tom periodu je izbacio preko deset dugosvirajućih albuma BL bendova, najrazličitijih muzičkih žanrova – od etno muzike do heavy metala. Potpisuje i preko 50 singlova različitih muzičkih žanrova. U svom studiju je radio i postprodukciju zvuka za video radove i kratke filmove BL kolega. U regionu ga prepoznaju kao perpsektivnog audio producenta koji je spreman za stalno pomjeranje granica. Bilo da je u pitanju live ili studijski zvuk.

Slika 05

I – Umetnost vs. šund

  1. Da li je pojavom kompjutera došlo do ekspanzije loših muzičara koji su koristili programe i semplove za snimanje svoje ionako minimalističke i prizemne muzike?

Kompjuter je kao i svako oruđe upotrebljiv na različite načine. Jedan od njih je svakako i lakši način da se dođe do finalnog proizvoda u domenu minimalističke i prizemne muzike. Ekspanzija loših muzičara je ipak više u relaciji sa ekspanzijom loših ljudi uopšte.

  1. Da li je kompjuter ubio umetnički izraz u muzici i pojavom nabeđenih muzičara doneo šund na muzičko tržište?

Kompjuter je svakako pomogao u tome. Ja ga prvenstveno posmatram kao alat. Nikako kao izvor inspiracije. Problem šunda upravo proističe iz problema inspiracije, odnosno krajnjeg cilja kod određenih muzičara.

II – Analogno vs. digitalno

  1. Da li kao muzičar možeš da čuješ razliku između analognog i digitalnog zvuka i da li misliš da tvoji slušaoci mogu isto da primete, posebno mlađi koji nisu imali prilike da slušaju ploče i trake?

Razlike u zvuku se mogu čuti, ali ne u smislu puke reprodukcije zvučnog zapisa. Moderne digitalne tehnologije u ogromnoj mjeri mogu simulirati anaogni zvuk kao takav; ali ono što se suštinski razlikuje nije proces reprodukcije nego proces stvaranja muzike. Mislim da se upravo u toj fazi – fazi snimanja stvaraju najčujnije razlike u završenom djelu. Različiti sistemi rada te tjeraju na različit način razmišljanja, a samim tim i djelovanja. Što se slušalaca tiče, poprilično sam siguran da oni te razlike (u smislu percepcije zvuka) ne čuju. Ono što čuju je zapravo ono što se dešavalo u glavi samog stvaraoca i to je ono što će ih kupiti ili ne.

  1. Koje su po tebi prednosti digitalnog zvuka u odnosu na analogni, ukoliko ih i ima, i da li misliš da je digitalan zapis muzike doneo boljitak u toj umetnosti?

Digitalno, kao i analogno ima svoje prednosti i mane. Glupo je, pa čak i snobovski ograničavati se na jednu sferu. Sa inženjerske tačke gledišta digitalno nudi neslućene mogućnosti. U tehničkom smislu je zapis kvalitetniji, dinamički opseg veći… U tom smislu se dobilo mnogo. S druge strane… problem je u tome što čovjek nije mjerni instrument i umjetnost nije moguće intepretirati kao egzaktan podatak. Muzika te ili radi ili ne radi. Potpuno sam siguran da to nema veze sa tehnološki m dijelom priče.

Slika 04

III – Snimanje na traku vs. snimanje na kompjuter

  1. Da li misliš da se pojavom programa za snimanje muzike smanjila potražnja „dobrih“ muzičara, s obzirom da je tako lako odsvirati i ponoviti ono što se pogreši, i da li misliš da sada svako može da bude  studijski muzičar, bez obzira da li je kvalitetan instrumentalista (počevši od bubnjara svi instrumentalisti polako postaju višak) ili još gore vokal (danas svako može da peva)?

U velikom broju slučajeva, a u skladu sa principima tržišne ekonomije, to jeste tako. Danas i osrednji muzičar koji je dovoljno vješt u baratanju softverskim alatima može napraviti tehnički ispravnu muziku. Pitanje je samo da li je dovoljno da muzika bude tehnički ispravna? Virtuelni instrumenti jesu zgodan alat i velika pomoć u fazi stvaranja, ali još dugo neće moći da pariraju zvuku samog instrumenta i što je još bitnije, interakciji instrumentaliste i njegovog instrumenta.

Sa vokalima je stvar još radikalnija. Ljudski glas je najsavršeniji i najekspresivniji instrument sa kojim sam radio i tvrdim da digitalne zamjene za glas nema.

  1. Koliko je moguće napraviti dobar snimak muzike kod kuće na računaru, ukoliko se setimo kakvi su se sve instrumenti, sprave, prostorije pa i sami muzičari nekada koristili za isto?

Demo snimak, kao embrion finalnog audio zapisa, nikada nije bilo lakše napraviti. I to je ono što jeste sjajno. Ipak, mišljenja sam da taj i takav snimak mora da prođe studijski tretman i to koliko kroz tretman same studijske tehnike toliko i kroz uši, glave i ruke ljudi koji u tim studijima rade i nerijetko žive. Ono što stvara konfuziju je nepostojanje realne kritike, zbog čega nam se dešava da na sceni imamo hiperprodukciju demo snimaka koji se tretiraju kao finalni proizvodi, a to sa više aspekata nisu.

IV – Sviranje vs. programiranje

  1. Da li je elektronska muzika stvarno muzika, da li ona kao takva zapostavlja osnovnu karakteristiku te umetnosti koju upravo donosi svaki instrumentalista po svom osećaju, daru, sluhu pa na kraju i decenijama vežbe, učenja i živog izvođenja?

Koliko god se meni kao muzičaru to ne sviđalo, mislim da epitet muzike nečemu ne daju muzičari već slušaoci. Svaki zvuk koji publika percipira kao muziku to realno i jeste. Tako će određeni broj slušalaca sa gnušanjem odbaciti programiranu elektronsku muziku i uživati u škripi prstiju po žicama akustične gitare; dok će istovremeno druga grupacija da pada u trans vođena elektronski generisanim zvucima, ne znajući da se prstima i žicama uopšte može stvarati muzika.

  1. Koliko kompjuter može da zameni čoveka u muzici, da li uopšte „običan“ slušalac može da primeti koji je instrument na snimku uživo odsvira, a koji „otkucan“ na tastaturi računara?

Kao što već rekoh, u fazi osmišljavanja ideje otkucani zvukovi su sjajna zamjena za živog muzičara. U finalu, po meni, stvari stoje drugačije i živo odsvirana muzika uvek ostaje neprikosnovena. A slušaoci, pa njih to suštinski ne interesuje. Ako im se nešto svidi, svidjelo im se, bez obzira na to kako je nastalo.

Slika 06

V – Nosač zvuka vs. youtube

  1. Koliko je internet obezvredio cenu muzike i da li misliš da će autorska prava ikada biti ono što su nekad bila?

Internet je obezvrijedio mnogo toga. Elementarnu ljudsku komunikaciju prije svega. Budući da muziku doživljavam kao određenu vrstu komunikacije jasno je da je i percepcija muzike nepovratno izmijenjena. Cijena muzike je opet u relaciji sa ponudom, a imajući u vidu da imamo pomenutu hiperprodukciju jasno je da sve ide u bescijenje. Autorska prava i pristup intelektualnoj svojini uopšte se mijenjaju iz osnova i tek nam predstoji postavljanje nekih novih pravila igre. Iz te perspektive je jasno da stvari nikad više neće biti iste.

  1. Da li je „youtube“ publika isto kao i hiljade ljudi na koncertu, da li oni nose istu težinu sa svojom kritikom posle odslušanih nekoliko minuta tvog rada u odnosu na ljude koji te slušaju par sati na koncertu i osećaju tvoju energiju?

YouTube i koncert nisu i nikad neće biti isto. Lajk i aplauz nisu isto. Komentar na društvenoj mreži ne može da se mjeri sa neposrednim kontaktom u koncertnoj sali. Kad ovo kažem nisam rekao ništa novo i to je svima koji su ikada otišli na koncert kristalno jasno. Problem je opet u nekim novim klincima koji nerijetko nisu imali priliku da prisustvuju koncertu. Nisam siguran koliko oni uopšte razmišljaju o svijetu van virtuelnog.

VI – Plakati i mediji vs. društvene mreže

  1. Da li danas uspešna reklamna kampanja može da se uradi bez plakata i štampanih medija?

Mislim da je to direktno zavisno od cilja kampanje. Kada su u pitanju manja dešavanja lokalnog tipa Internet i društvene mreže mogu završiti posao. Ako pričamo o uspješnoj reklamnoj kampanji većeg obima smatram da je potrebno mnogo više od toga. Dobar PR i marketing tim, koji koristi odgovarajuće medijske kanale za prezentaciju ne može biti zamijenjen individualcem – kreatorom FB eventa.

  1. Da li reklama na društvenim mrežama garantuje tačan odziv one slušalačke publike koja je klikom na Going rekla da će prisustvivati koncertu?

Ne.

VII – Borba za RnR

  1. Da li ste trenutno aktivni i šta nam novo spremate?

„Mislim da je ovo sjajna prilika da se podcrta priča o banjalučkoj muzičkoj alternativnoj sceni, da se vidi da mi živimo i radimo jedni s drugima. Po meni je zanimljiva činjenica i to da su i ‘Tanker’, ‘Neuro’ i ‘Sopot’ nagrađeni učesnici Demofesta, a i to da su njihovi albumi snimani u ‘Digital Boyler’ studiju. Sve domaća radinost. Mogu spomenuti i pohvaliti se da sam i ja nastupala na prvom Demofestu sa bendom ‘Grof Đuraz’. Ovo može biti zanimljiva priča“, zaključuju Tiki i Maja. Inače, video za numeru „Zovi me“ urađen je u Digital Boyler produkciji, za kameru i montažu spota bila je zadužena mlada banjalučka umjetnica Tea Jagodić, a za režiju Ninoslav Dobrijević. Ukoliko želite da besplatno preuzmete samo audio verziju pjesme, to možete učiniti ovdje https://soundcloud.com/digital-boyler/maja-manojlovi-ft-tanker-neuro.

Maja će 21.02 u 00.05 min. biti gost u emisiji Druga Srana Računara (Radio Beograd 1).

Fotografije Maje Manojlović Dobrijević uradio je Aleksandar Arsenović.

Fotografije Tiki Boylera uradili su Vedran Ševčuk –Alf i Goran Ratković – Gogson.

Oglašavanje

O autoru

Avatar

Druga strana računara (DSR) je radio show koji se emituje u okviru Noćnog programa Radio Beograda 1.

Ostavite odgovor

Ovo veb mesto koristi Akismet kako bi smanjilo nepoželjne. Saznajte kako se vaši komentari obrađuju.

Send this to friend